Goddelijke Voorzienigheid 338.
Is er een Kerk, waarvan de Leer niet is gegrondvest op de geboden
van de Decaloog? En de geboden van de Decaloog zijn toch de geboden van het leven.
Welk mens van de Kerk in wie iets van de Kerk is, erkent niet wanneer hij hoort,
dat diegene gezaligd wordt die goed leeft, en diegene verdoemd wordt die slecht
leeft, en daarom worden in de geloofsbelijdenis van Athanasius, die ook de Leer
is die in de gehele Christelijke wereld is aanvaard, deze dingen gezegd: "Dat
de Heer zal komen om de levenden en de doden te richten, en dat dan zij die de
goede dingen hebben gedaan, zullen intreden in het eeuwige leven, en zij die de
slechte dingen hebben gedaan, in het eeuwige vuur". Daaruit blijkt dat de leren
van alle Kerken innerlijk beschouwd het leven leren, en dat, omdat zij het leven
leren, zij leren dat de zaliging is volgens het leven; en het leven van de mensen
wordt niet in één ogenblik ingeblazen, maar het wordt achtereenvolgens gevormd,
en het wordt hervormd naar gelang de mens de slechte dingen als zonden schuwt;
bijgevolg naar gelang hij weet wat de zonde is, en deze leert kennen en erkent,
en naar gelang hij die niet wil, en vandaar ervan aflaat; en naar gelang hij ook
die middelen kent die betrekking hebben op de erkentenis van God; door deze en
gene dingen wordt het leven van de mensen gevormd en hervormd, die niet in één
ogenblik kunnen worden ingegoten; want het erfboze moet verwijderd worden, dat
in zich hels is, en in plaats ervan moet het goede worden ingeplant dat in zich
hemels zal zijn. De mens kan vanuit zijn erfboze worden vergeleken met een uil
ten aanzien van het verstand, en met een slang ten aanzien van de wil; en de hervormde
mens kan worden vergeleken met een duif ten aanzien van het verstand, en met een
schaap ten aanzien van de wil; en daarom zou een ogenblikkelijke hervorming en
de zaliging daaruit vergelijkerderwijze zijn zoals de ogenblikkelijke bekering
van een uil in een duif, en van een slang in een schaap; wie, die iets over het
leven van de mens weet, ziet niet dat dit niet mogelijk is, tenzij de natuur van
de uil en van de slang wordt weggenomen, en de natuur van de duif en van het schaap
wordt ingeplant.
Hemelse Verborgenheden 2881.
Wanneer de mens door dwang hervormd kon worden, zou er geen mens
in de ganse wereld zijn, die niet behouden zou worden; want niets zou voor de
Heer gemakkelijker zijn, dan de mens te dwingen om Hem te vrezen, Hem te vereren,
ja zelfs om Hem als het ware lief te hebben; er zijn ontelbare middelen daartoe.
Maar daar datgene, wat onder dwang gebeurt, niet verbonden wordt, en dus niet
wordt toegeëigend, staat het daarom allerverst van de Heer af, om iemand te dwingen.
Zolang een mens in worstelingen is, of van de strijdende Kerk is, lijkt het alsof
de Heer de mens dwingt, en dat hij dus het vrije niet heeft, want hij strijdt
voortdurend tegen de eigen- en wereldliefde, dus tegen het vrije, waarin hij was
geboren en waarin hij is opgegroeid; vandaar, dat het zo lijkt. Maar dat het vrije
in de worstelingen, waarin hij overwint, sterker is dan buiten de worstelingen
- maar een vrije niet uit hemzelf maar van de Heer, en nochtans in schijn als
van hemzelf-.
