Wat is het vijfde gebod?
 
"Gij zult niet doodslaan." (Exodus 20 : 1 3)
 
 
Wat betekent doodslaan in de drie zinnen?
 
In de natuurlijke zin,
een mens te doden of schade toe te brengen
aan zijn lichaam, naam of faam,
en ook, vijandigheid, haatgevoelens en wraaknemingen.
 
309 Ware Christelijke Religie.
Onder dit gebod: "Gij zult niet doden" wordt in de natuurlijke zin verstaan, geen mens te doden, en ook zijn lichaam niet te verminken; en bovendien geen dodelijke schade te berokkenen aan zijn naam en faam, aangezien bij sommigen faam en leven gelijke tred houden. In de bredere natuurlijke zin worden onder moord ook vijandigheden, haatgevoelens en wraaknemingen verstaan, die de dood beogen; want de moord ligt daarin verborgen, zoals het vuur in het hout onder de as; het helse vuur is ook niets anders; daarom zegt men "van haat branden" en "van wraak gloeien". Dit zijn moorden in de bedoeling maar niet in de daad, en wanneer daaraan de vrees voor de wet, en voor de wedervergelding en de wraak ontnomen werd, zo zouden zij in de daad uitbreken, vooral wanneer in de bedoeling arglist of wreedheid gelegen is. Dat de haat een moord is, blijkt uit deze woorden van de Heer:" Gij hebt gehoord, dat door de ouden gezegd is: Gij zult niet doden, en zo wie doodt, die zal strafbaar zijn door het gericht. Doch ik zeg u, dat zo wie ten onrechte op zijne broeder toornig is, strafbaar zal zijn door de gehenna des vuurs", (Mattheüs 5 : 21, 22). Dit komt, omdat al wat tot de bedoeling behoort, ook tot de wil behoort, en aldus in zichzelf tot de daad. 
In de geestelijke zin,
als een duivel te handelen en de zielen van de mensen doden en verderven,
en dat is hun geestelijk leven van geloof en naastenliefde.
67 Leer over de Gewijde Schrift. (gedeeltelijk)
Het gebod: 'Gij zult niet doden'. De mens verstaat onder doden ook haat toedragen, en wraak begeren tot aan doodslag toe. De geestelijke engel verstaat onder doden als een duivel optreden en de ziel van een mens vermoorden. De hemelse engel echter verstaat onder doden de Heer haat toedragen, en de dingen die van de Heer zijn.
310 Ware Christelijke Religie.
In de geestelijke zin worden onder moorden alle manieren van doden en verderven van de menselijk zielen verstaan, welke manieren verschillend en menigvuldig zijn, zoals bijvoorbeeld ze afwenden van God, van de godsdienst en van de Goddelijke eredienst door het ingieten van ergernissen daartegen en dergelijke overredingen, die afkeer en zelfs afschuw inboezemen. Van dien aard zijn alle duivels en satans in de hel, met wie diegenen, die in deze wereld de heiligheden van de Kerk geweld aandoen en schenden, verbonden zijn. Zij, die de zielen door valsheden verderven, worden verstaan onder de koning van de afgrond, Abaddon of Apollyon genaamd, dat wil zeggen, de verderver, in, (Openbaringen 9 : 11); en in het Profetische Woord worden zij [die zij verderven] onder de gedoden verstaan zoals in de volgende plaatsen: "Jehovah God zeide: Weidt de schapen der doding, welke bezitters hen gedood hebben. (Zacharia 11 : 4,5,7); "Wij werden elke dag gedood, wij werden geacht als een kudde ter slachting" (Psalm 44 : 23, 24); "De vreemdeling komt niet, dan opdat hij stele en de schapen slachte; Ik ben gekomen opdat zij het leven en overvloed hebben" (Johannes 10 : 10); en elders. Dit is de reden, waarom de duivel genoemd wordt "een mensenmoorder van de beginne" (Johannes 8 : 44).
67 De Leer des Levens.
Onder moorden van elk geslacht, worden ook verstaan onvriendschappen, haten en wraken van elk geslacht, die naar doodslag hijgen; hierin immers schuilt de moord, zoals vuur in hout onder as; het helse vuur is ook niet iets anders. Daarvandaan is het, dat gezegd wordt gloeien van haat, en blaken van wraak; dit zijn moorden in de natuurlijke zin. Onder moorden echter in de geestelijke zin, worden verstaan alle wijzen van de zielen van de mensen doden en verderven, welke verschillend en menigvuldig zijn. Onder moord echter in de hoogste zin wordt verstaan de Heer haat toedragen. Deze drie geslachten van moorden maken één en hangen samen, want wie de dood van het lichaam van een mens wil in de wereld, die wil de dood van diens ziel na de dood; en hij wil de dood van de Heer. Hij blaakt immers van haat tegen Hem en wil Zijn naam uitblussen.
8901 Hemelse Verborgenheden.
"Gij zult niet doden"' betekent niet aan iemand het geestelijk leven ontnemen, voorts niet het geloof en de naastenliefde uitblussen; alsmede de naaste geen haat toedragen.
In de hemelse zin,
tegen de Heer en het Zijne toornen
en haat koesteren en Zijn Naam willen verdelgen.
311 Ware Christelijke Religie.
In de hemelse zin wordt onder doden verstaan vermetel tegen de Heer toornen, Hem haten en Zijn Naam verdelgen willen. Dezen zijn het, van wie gezegd wordt, dat zij Hem kruisigen; hetgeen zij ook doen zouden, gelijk de Joden deden, zo Hij, als vroeger, in de wereld kwam. Dit wordt verstaan onder 'het Lam staande als gedood' (Openbaring 5:6; 13:8); en onder de Gekruisigde (Openbaring 11:8; Hebreeën 6:6; Galaten 3:1).

 

bron: Emanuel Swedenborg