In welke hemel wordt de mens verheven die hervormd en wederverwekt wordt ?

 

Die hemel, welke overeenstemt met de graad van hoogte,

waartoe de liefde van zijn wil

door middel van het verstand is verheven.

580 Ware Christelijke Religie.

Dat eenieder overeenkomstig zijn staat kan worden wederverwekt, komt omdat de eenvoudigen anders worden wederverwekt dan de geleerden; anders zij, die zich op verschillende studies hebben toegelegd en ook in verschillende ambten zijn; anders zij, die ten aanzien van de uitwendige dingen van het Woord, en zij die ten aanzien van de inwendige dingen daarvan in navorsingen verdiept zijn; anders zij, die van de ouders in het natuurlijk goede zijn dan zij, die in het boze zijn; anders zij, die zich uit de kindsheid in de ijdelheden van de wereld begeven hebben, en anders zij, die zich daarvan vroeger of later hebben afgewend; in één woord, anders zij, die de uitwendige Kerk van de Heer samenstellen, en anders zij, die de innerlijke samenstellen. Deze verscheidenheid is oneindig, evenals die van de aangezichten en gezindheden; niettemin kan eenieder overeenkomstig zijn staat wederverwekt en zalig gemaakt worden. Dat dit zo is, kan uit de verschillende hemelen blijken, waarin alle wederverwekten komen, namelijk dat deze drie in getal zijn: de hoogste, de middelste, en de laatste, en dat in de hoogste diegenen komen, die door de wederverwekking de liefde tot de Heer opnemen, in de middelste diegenen die de liefde jegens de naaste opnemen, in de laatste diegenen die alleen de uitwendige naastenliefde werken, en tevens de Heer als God, Verlosser en Zaligmaker erkennen. Al deze zijn zalig geworden, maar op verschillende wijze. Dat allen wederverwekt en zo zalig gemaakt kunnen worden, komt, omdat de Heer met Zijn Goddelijk Goede en Ware bij elk mens tegenwoordig is; daarvandaan heeft eenieder het leven, en vandaar het vermogen tot verstaan en willen, en hebben dan de vrije keuze in geestelijke dingen. Deze dingen ontbreken aan geen mens; en ook zijn de middelen daartoe gegeven, de Christenen in het Woord en de heidenen in de godsdienst van eenieder, welke leert dat er één God is, en geboden met betrekking tot het goede en boze. Hieruit volgt dat eenieder zalig worden kan, bijgevolg niet de Heer, maar de mens schuld heeft, wanneer hij niet zalig wordt, en de mens heeft schuld omdat hij niet meewerkt.

 

603 Ware Christelijke Religie.

Het menselijk gemoed is in drie gebieden onderscheiden; het laagste wordt het natuurlijke genoemd, het middelste het geestelijke, en het hoogste het hemelse. De mens wordt door de wederverwekking opgeheven van het laagste gebied, dat het natuurlijke is, in het hogere, dat het geestelijke is, en door dit in het hemelse. Dat er drie gebieden van het gemoed zijn, zal in het volgende worden aangetoond. Vandaar komt het dat de niet wederverwekte mens natuurlijk en de wederverwekte mens geestelijk wordt genoemd. Hieruit blijkt dat het gemoed van de wederverwekte mens in het geestelijk gebied is opgeheven, en hij van het hogere gebied uit de dingen ziet, die in de lagere of natuurlijke gemoed voorvallen. Dat er in het menselijk gemoed een lager en een hoger gebied is, kan een ieder, wanneer hij zijn aandacht even op zijn gedachte vestigt, zien en erkennen; want hij ziet wat hij denkt, omdat hij zegt, dat hij dit of dat gedacht heeft of denkt. Dit zou niet mogelijk zijn, wanneer er niet een innerlijke gedachte bestond, die de gewaarwording wordt genoemd, en in de lagere, die de gedachte wordt genoemd, kan zien. Wanneer een rechter de oorzaken gehoord of gelezen heeft, die door de advocaat in een lange reeks zijn voorgelegd, verzamelt hij ze in één overzicht in het hogere gebied van zijn gemoed, dus in een universele voorstelling, en daarna laat hij van daaruit zijn blik neervallen in het lagere gebied, dat tot de natuurlijke gedachte behoort, en stelt daar de argumenten in volgorde. En overeenkomstig het hogere geeft hij zijn uitspraak en oordeelt. Wie weet niet, dat de mens in een of twee ogenblikken dingen denken en besluiten kan, die hij door middel van het lagere denken niet in de tijd van een half uur kan uitspreken? Deze dingen worden aangevoerd, opdat men kan weten, dat het menselijke gemoed in lagere en hogere gebieden is onderscheiden.

 

608 Ware Christelijke Religie.

Men moet weten, dat er drie hemelen zijn, en deze van elkaar onderscheiden zijn naar de drie graden van liefde en wijsheid, en dat de mens naar gelang van de wederverwekking in gemeenschap is met de engelen uit deze drie hemelen; en dat, aangezien dat zo is, het menselijk gemoed onderscheiden is in drie graden of gebieden overeenkomstig de hemelen. Hier zal het alleen door een gelijkenis worden toegelicht, van welke aard de drie graden zijn, overeenkomstig welke deze hemelen zijn onderscheiden; zij zijn als in de mens hoofd, lichaam en voeten zijn; de bovenste hemel maakt het hoofd, de middelste maakt het lichaam, en de laatste de voeten; want de gezamenlijke hemel is voor de Heer gelijk één enkel mens. Dat dit zo is, werd mij – Swedenborg - door eigen waarneming ontdekt; want het werd mij gegeven te zien één gezelschap van de hemel, dat uit een myriade bestond, als één mens tegelijkertijd; waarom zou dan de gezamenlijke hemel niet zo voor de Heer verschijnen? Hieruit blijkt ook, hoe dat moet worden verstaan, wat in de Christelijke wereld bekend is, namelijk, dat de Kerk het Lichaam van Christus maakt, en dat Christus het leven van dit lichaam is. Daarmee kan ook verduidelijkt worden, dat de Heer het al in alle dingen van de hemel is, want Hij is het leven in dit lichaam. Desgelijks is de Heer de Kerk bij hen die Hem alleen als God van hemel en aarde erkennen, en in Hem geloven. Dat Hij de God van de Hemel en van de aarde is, leert Hijzelf bij, (Mathheüs 28:18); en dat men in Hem moet geloven, bij Johannes, (3: 15,16,36; 6:40; 11:25,26).

 

bron: Emanuel Swedenborg